Kot nie sika, ratunku! Co robić, gdy kot nie może oddać moczu?

Niektórzy z Was wiedzą, że kiedyś jeden z moich kotów ciężko zachorował. Od tego czasu minęło już kilka lat ale mam ochotę podzielić się z Wami tą historią. Opiszę ją z perspektywy tamtych dni.

Świrek nagle przestał sikać. Dziś mija drugi tydzień leczenia i kot powoli wraca do siebie. Pierwszy raz sam wskoczył mi na kolana, zaczął się przytulać i mruczeć. Dla mnie to ogromna ulga, bo jeszcze niedawno naprawdę bałam się, że go stracę.

To, co przeżyłam przez ten czas, jest warte opisania. Mam nadzieję, że ten wpis komuś pomoże. Może ktoś dzięki temu szybciej zareaguje, gdy jego kot zacznie dziwnie zachowywać się w kuwecie, sikać poza nią albo całkiem przestanie oddawać mocz.

Kot nie może oddać moczu. Jak to wyglądało u Świrka?

Świrek od małego miał problemy z układem moczowym. Pierwszy raz zapalenie pęcherza pojawiło się u niego, kiedy miał około 4 miesięcy. Wtedy szybko udało się go wyleczyć i przez dłuższy czas był spokój.

Kolejny raz choroba odezwała się, gdy miał około roku. Też została dość szybko rozpoznana i opanowana. Minęło kilka miesięcy i niestety tym razem nie poszło już tak łatwo.

Najpierw kot zaczął sikać poza kuwetą. Wchodził do kuwety, robił siku, wychodził, a za chwilę znowu wracał i znowu próbował. Przy takich objawach wcześniej dostawał leki zalecone przy podobnych problemach, między innymi coś rozkurczowego i preparat zakwaszający mocz. Po kilku dniach objawy ustąpiły i kot zachowywał się normalnie.

Nagle, po tygodniu, kot przestał sikać całkiem.

Zaniepokojona umówiłam wizytę u weterynarza. Po badaniu lekarka stwierdziła zapalenie pęcherza, podała antybiotyk w zastrzyku i zaleciła dalsze leczenie. Następnego dnia o 4 rano dzwoniłam już spanikowana do gabinetu, bo Świrek przyszedł do mnie w nocy i strasznie miauczał. O 4:30 z powrotem byłam z nim u lekarza. Nadal nie oddawał prawidłowo moczu.

Niestety pani weterynarz, do której wtedy trafiłam, popełniła wiele błędów i kot omal nie przypłacił tego życiem. Na koniec, gdy była już bezradna, zasugerowała, żeby kota uśpić.

Kot nie sika. Co trzeba zrobić?

Jeśli zauważymy, że kot przestał oddawać mocz, trzeba działać szybko. To nie jest sytuacja, w której warto czekać do następnego dnia i patrzeć, czy może samo przejdzie.

Gdy mocz zalega w pęcherzu, kot bardzo cierpi. Jeśli nie sika dłuższy czas, może dojść do uszkodzenia nerek, zatrucia organizmu toksynami mocznicowymi, a w skrajnych przypadkach nawet do pęknięcia pęcherza. Dlatego przy takim problemie potrzebna jest szybka pomoc lekarza weterynarii.

Żeby kota odetkać, najczęściej trzeba go zacewnikować. Zabieg powinien wykonać doświadczony lekarz. Kot dostaje narkozę albo znieczulenie, a potem do cewki moczowej wprowadzany jest cewnik, dzięki któremu można usunąć zalegający mocz.

Jakie badania warto zrobić przy zatkaniu cewki u kota?

Jeśli kot jest już pod narkozą, a podejrzewamy kamienie moczowe albo większy problem z pęcherzem, warto zrobić kontrolne USG. Dobrze jest też pobrać krew do badania. Przy takim stanie ważna jest morfologia i biochemia, zwłaszcza parametry nerkowe.

A co z moczem?

Tu bardzo ważna sprawa. Nie powinno się wyciągać wszystkich wniosków tylko z moczu, który długo zalegał w pęcherzu. Taki mocz może dawać przekłamane wyniki. W zalegającym moczu szybko namnażają się bakterie, mogą też pojawić się liczne kryształy. Podobnie dzieje się wtedy, gdy pobrany mocz stoi zbyt długo w ciepłym miejscu przed badaniem.

Mocz, który wylatuje z zatkanego kota, bywa gęsty, ciemny, czasem pomarańczowy i ma bardzo nieprzyjemny zapach. Sam jego wygląd potrafi przerazić.

Płukanie pęcherza u kota    

Kolejna czynność, która powinna być wykonana po usunięciu zalegającego moczu, to płukanie pęcherza. Do pęcherza wprowadza się płyn, na przykład sól fizjologiczną, a potem się go odciąga. Takie płukanie trzeba czasem powtórzyć kilka razy.

W odciągniętym płynie można zobaczyć różne drobinki, nabłonki i osad. Wygląda to trochę jak łupież pływający w wodzie. Jeśli takie rzeczy zostaną w pęcherzu, kot może znowu się zatkać. Wystarczy mała drobinka, która ponownie zablokuje cewkę moczową.

Czasem lekarz zostawia cewnik na 1 do 3 dni. Wtedy cewnik jest przyszyty, a kot musi mieć założony kołnierz ochronny, żeby go sobie nie wyrwał. Jeśli do zatkania cewki dochodzi często, lekarz może zaproponować zabieg wyszycia cewki moczowej.

Po takim zabiegu kot zwykle dostaje antybiotyk, leki przeciwbólowe, rozkurczowe, czasem steryd i kroplówki. Wszystko zależy od jego stanu i wyników badań.

Co pomaga kotu po odetkaniu?

Po odetkaniu bardzo ważne jest, żeby kot zaczął dużo pić i sam sikać. Takie naturalne przepłukiwanie pęcherza bardzo pomaga w leczeniu.

U nas ważne było pilnowanie, czy Świrek oddaje mocz, ile go jest i czy znowu nie chodzi do kuwety bez efektu. Po takim przeżyciu człowiek naprawdę zaczyna patrzeć na każdą wizytę kota w kuwecie.

Niektórzy podają kotom napary z ziół wspierających układ moczowy. Zioła trzeba zaparzyć, wystudzić i podawać małymi ilościami do pyszczka. Taki napar trzeba zużyć w ciągu 24 godzin. Trzeba jednak pamiętać, że zioła nie odetkają kota. Jeśli kot nie sika, najpierw weterynarz, a dopiero później jakiekolwiek wspomaganie.

Przy problemach z układem moczowym najczęściej wymienia się:

• skrzyp polny, który działa moczopędnie, przeciwbakteryjnie i regenerująco, ale nie powinno się go podawać przy niewydolności nerek,

• żurawinę, która wspiera oczyszczanie dróg moczowych i ogranicza przyleganie bakterii E. coli,

• lukrecję, która działa przeciwzapalnie i wzmacnia działanie innych ziół,

• pokrzywę, która działa moczopędnie,

• mniszek, który również działa moczopędnie i pomaga wypłukiwać złogi.

Z ziołami trzeba uważać, szczególnie jeśli kot ma chore nerki, wątrobę albo przyjmuje inne leki. Najlepiej skonsultować je z lekarzem prowadzącym.

Mocz do badania po zatkaniu kota

Mocz do badania najlepiej złapać wtedy, kiedy kot zacznie już sam oddawać mocz. Jeśli nasz kot ma tendencję do kamicy moczowej, w badaniu mogą pojawić się różnego rodzaju kryształki. W zależności od rodzaju kryształów dobiera się dietę i leczenie.

Kiedyś pisałam już o FLUTD, czyli o syndromie urologicznym kotów. Opisywałam tam najczęściej występujące kryształy i problemy z dolnymi drogami moczowymi.

Dziś opiszę te kryształy, które wyszły u Świrka w badaniu zalegającego moczu. Późniejsze badanie wykluczyło tę diagnozę. W zasadzie pierwsze badanie pokazało prawie wszystkie rodzaje kryształów, ale dziś wiem, że wynik był mocno przekłamany.

Kryształy moczanowo-amonowe u kota

Kryształy moczanowo-amonowe są u kotów dość rzadkie. Mogą powstawać w moczu kwaśnym, obojętnym, a czasem także zasadowym. Pod mikroskopem przypominają trochę jabłko z kolcami. Mają okrągły lub nieregularny kształt z wypustkami i mogą mieć brązową barwę.

Ich powstawanie wiąże się między innymi z zaburzeniami metabolizmu kwasu moczowego. U kota zamiast prawidłowego przekształcania związków w organizmie może pojawić się nadmiar kwasu moczowego w moczu.

Możliwe przyczyny to między innymi:

• zbyt duża podaż białka,

• spadek pH moczu, czyli mocne zakwaszenie,

• infekcja dróg moczowych bakteriami wytwarzającymi ureazę,

• zaburzenia pracy wątroby,

• wady rozwojowe ukrwienia wątroby.

Leczenie i zapobieganie takim kamieniom polega zwykle na odpowiednim ustawieniu diety, ale nie można robić tego na własną rękę. Przy moczanach nie chodzi o mocne zakwaszanie moczu. Jeśli przesadzimy w drugą stronę, możemy stworzyć dobre warunki dla innych kryształów, na przykład struwitów.

Dlatego dieta dla kota z kryształami w moczu powinna być dobrana do konkretnego wyniku badania. Nie wystarczy kupić pierwszej lepszej karmy z napisem urinary.

Jaka karma dla kota z problemami układu moczowego?

Przy problemach z pęcherzem bardzo ważne jest nawodnienie kota. Dlatego u wielu kotów lepiej sprawdza się dobra mokra karma niż sucha. Kot z natury pobiera dużo wody z jedzenia, więc mokra karma dla kota może pomóc w rozcieńczeniu moczu i częstszym opróżnianiu pęcherza.

Oczywiście sama karma nie zastąpi leczenia, jeśli kot jest zatkany albo ma stan zapalny. Najpierw trzeba kota zdiagnozować i ustabilizować, a dopiero potem dobierać żywienie.

W sklepie Kocimiętka często pomagam opiekunom dobrać karmę dla kota z problemami układu moczowego, ale zawsze pytam o wyniki badań. Ważne jest pH moczu, rodzaj kryształów, parametry nerkowe, fosfor, ogólny stan kota i to, czy ma inne choroby.

Polecane produkty

Cats Plate Duck - kaczka z indykiem 100g

12,99 zł

Gussto Urinary

10,40 zł

MjAMjAM VetCat Urinary - Huhn - kurczak 200g

7,50 zł

Czasem potrzebna jest karma specjalistyczna zalecona przez lekarza. Innym razem można pracować na dobrej jakości mokrej karmie, większej ilości wody, prostym składzie i regularnej kontroli moczu.

Przy kotach z dodatkowymi problemami, na przykład z nerkami, alergią, IBD albo nietolerancją pokarmową, wybór karmy musi być jeszcze dokładniejszy. Wtedy dobrze sprawdzają się karmy monobiałkowe, mokre karmy z prostym składem, a czasem karmy z niższą zawartością fosforu. 

Jak uchronić dom przed zasikaniem?  

Niestety kot po odetkaniu albo z wszytym cewnikiem nadal może mieć problem z oddawaniem moczu i nie zawsze będzie grzecznie chodził do kuwety. Jeśli kot ma cewnik, mocz może wypływać z niego bez przerwy.

Żeby uchronić dom przed zasikaniem, warto przygotować podkłady higieniczne. Najlepiej zamknąć kota w małym, spokojnym pomieszczeniu, na przykład w łazience, gdzie łatwo będzie po nim sprzątać. Nie chodzi o karę, tylko o bezpieczeństwo kota i kontrolę nad tym, czy oddaje mocz.

Można też założyć kotu pieluchę. Trzeba wyciąć w niej otwór na ogon i przypiąć ją do szelek, żeby stabilnie się trzymała. Niestety większość kotów bardzo tego nie lubi, więc trzeba obserwować, czy kot się dodatkowo nie stresuje.

Do sprzątania nie używałabym środków z chlorem. Przy kotach lepiej wybierać preparaty bezpieczne dla zwierząt albo środki enzymatyczne do usuwania zapachu moczu. Chory kot powinien też przebywać w cieple i spokoju.

Kot sika poza kuwetą. Czy to złośliwość?

Nie. Koty nie sikają poza kuwetą z zemsty. Jeśli kot nagle zaczyna sikać w dziwnych miejscach, bardzo często coś mu dolega. Może mieć zapalenie pęcherza, ból przy oddawaniu moczu, kryształy, kamienie albo stres, który odbija się na pęcherzu.

Dlatego zanim zaczniemy szukać problemu behawioralnego, najpierw trzeba zrobić badania. Dopiero gdy wykluczymy zdrowie, można analizować kuwetę, żwirek, relacje z innymi kotami i stres w domu.

Co zapamiętałam po chorobie Świrka?   

Najważniejsze jest to, że przy kocie, który nie sika, trzeba działać szybko. To nie jest zwykłe „poczekam i zobaczę”. Kot może wyglądać jeszcze w miarę normalnie, a w środku sytuacja robi się bardzo poważna. 

Druga rzecz: badanie moczu trzeba dobrze interpretować. Mocz zalegający w pęcherzu może pokazać rzeczy, które później się nie potwierdzą. U Świrka właśnie tak było.

Trzecia rzecz: dieta ma znaczenie, ale musi być dobrana do kota i nie wystarczy nazwa urinary. Inaczej żywi się kota ze struwitami, inaczej ze szczawianami, inaczej z moczanami, a jeszcze inaczej kota, który ma dodatkowo chore nerki albo wątrobę.

Dziś Świrek wraca do siebie. Wskakuje na kolana, przytula się i mruczy. Po tych dwóch tygodniach leczenia takie zwykłe mruczenie cieszy bardziej niż cokolwiek.

Jeśli Twój kot miał zapalenie pęcherza, kryształy w moczu, FLUTD albo nawracające problemy z sikaniem, pamiętaj, żeby nie dobierać karmy w ciemno. Najpierw badania i lekarz, potem dopiero dieta. W Kocimiętce mogę pomóc dobrać mokrą karmę dla kota, karmę monobiałkową, karmę z prostym składem albo karmę z niższym fosforem, ale zawsze najlepiej robić to na podstawie wyników badań.

FAQ:

Czy kot, który nie sika, może poczekać do rana?
Nie powinien. Jeśli kot próbuje oddać mocz i nic nie leci, trzeba jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Czy kot sika poza kuwetą ze złości?
Nie. Nagłe sikanie poza kuwetą bardzo często oznacza ból, stres albo problem z układem moczowym.

Czy mokra karma pomaga przy problemach z pęcherzem?
Może pomagać, bo zwiększa ilość wody w diecie kota. Przy chorobach układu moczowego dieta powinna być jednak dobrana do wyników badań.

Czy każda karma urinary jest dobra dla kota z kryształami?
Nie. Wszystko zależy od rodzaju kryształów, pH moczu i stanu zdrowia kota. Nie każda karma będzie odpowiednia dla każdego przypadku.